აღჭურვილობა დგას ობიექტებზე, ხოლო თქვენ ოფისში იმყოფებით. ჩვენ მასზე ვდგამთ სენსორებს, ვუერთებთ მათ ინტერნეტს და მაჩვენებლებს გამოგვაქვს ერთ პროგრამაში, რომელიც იხსნება ბრაუზერში. თუ ტემპერატურა ნორმას გასცდა, კარი ღია დარჩა ან გაქრა კვება — პასუხისმგებელი თანამშრომელი შეტყობინებას იღებს მაშინვე, და არა იგებს ამის შესახებ დილით გაფუჭებული საქონლით.
მარტივი სიტყვებით: აღჭურვილობაზე იდგმება პატარა ხელსაწყოები, რომლებიც მუდმივად ზომავს მნიშვნელოვანს — ტემპერატურას კამერის შიგნით, ღიაა თუ არა კარი, არის თუ არა ელექტროენერგია, მუშაობს თუ არა კომპრესორი. წუთში ერთხელ ეს გაზომვები მიდის ინტერნეტით სერვერზე. თქვენ ხსნით ბრაუზერს და ხედავთ აღჭურვილობის ყოველი ერთეულის მდგომარეობას ყველა პუნქტზე.
IoT იშიფრება როგორც «ნივთების ინტერნეტი». აზრი იმაშია, რომ არა ადამიანი დადის რვეულით და იწერს ჩვენებებს, არამედ თავად აღჭურვილობა აგზავნის მათ პროგრამაში. ამისთვის არაფრის გაკეთება არ არის საჭირო: მონაცემები მოდის თავისით, მთელი დღე-ღამის განმავლობაში, ღამისა და დასვენების დღეების ჩათვლით.
მთავარი განსხვავება ციფრებიანი უბრალო ეკრანისგან ისაა, რომ სისტემა არ ელოდება, სანამ ვინმე მას შეხედავს. ის თავად ადარებს ყოველ გაზომვას ნორმას, რომელიც თქვენ ამ აღჭურვილობისთვის დააყენეთ. თუ ნორმა დარღვეულია — პოულობს ცნობარში ამ ობიექტზე პასუხისმგებელ თანამშრომელს და უგზავნის შეტყობინებას მას.
მაგალითი. საწყობში საყინულე კამერაში დასაშვებია −18 °C. 21:04-ზე სენსორი გადასცემს −16,8 °C. ეკრანს ამ მომენტში არავინ უყურებს. 15 წუთში ტემპერატურა აგრძელებს ზრდას — სისტემა ქმნის მოვლენას, მასში იწერს კამერის ნომერს, საწყობის მისამართს, დროსა და მიმდინარე მნიშვნელობას, და უგზავნის შეტყობინებას საწყობის მორიგეს. 21:33-ზე ის ჩამოდის და პოულობს დერეფნის არაჰერმეტულად დახურულ კარს. საქონელი მთელია.
აღჭურვილობის შეცვლა ამასთან საჭირო არ არის. მაცივარი, ავტომატი, ტუმბო ან სავენტილაციო დანადგარი რჩება ადგილზე — მათ ემატება ის, რაც არ აქვთ: სენსორები, კავშირის მოწყობილობა და პროგრამა, რომელშიც მთელი პარკი ჩანს ერთი სიით.
ნებისმიერი პროექტი იწყება სამი კითხვით: რის გაზომვაა ფიზიკურად შესაძლებელი ამ აღჭურვილობაზე; როგორ წავა მონაცემები ობიექტიდან ინტერნეტში; ვინ არის პასუხისმგებელი გადახრაზე და რამდენ წუთში უნდა მოახდინოს მასზე რეაქცია. სანამ მესამე კითხვაზე პასუხი არ არის, გამოვა ლამაზი ეკრანი ციფრებით, და არა სისტემა, რომელიც რაღაცას აღკვეთს.
| რა არის რეალიზებული | რა არის ეს |
|---|---|
| მაჩვენებელი გამოდის ეკრანზე რეალურ დროში | დაკვირვება |
| მაჩვენებელი ინახება ისტორიაში ზუსტი დროით | საფუძველი |
| ნორმიდან გასვლა იწერება როგორც ცალკე მოვლენა | საფუძველი |
| მოვლენას აქვს კონკრეტული თანამშრომელი და რეაქციის ვადა | მონიტორინგი |
| თანამშრომლის რეაქცია იწერება და ხურავს მოვლენას | მონიტორინგი |
საზღვარი გადის ორ რამეზე: მოვლენას ჰყავს ადამიანი და აქვს ვადა. ეკრანი მიმდინარე ტემპერატურით თავისთავად არაფერს არ შველის — სანამ არავის დაევალა გარჩევა, გადახრა რჩება უბრალოდ ხაზად გრაფიკზე. ამიტომ ნორმა, პასუხისმგებელი, რეაქციის ვადა და დახურვის აღნიშვნა — სისტემის სავალდებულო ველებია, და არა «სურვილისამებრ» კონფიგურაციები.
შესაძლებლობების საზღვარს აყენებს არა პროგრამა, არამედ თავად აღჭურვილობა: აღება შეიძლება მხოლოდ იმისა, რასაც ის ზომავს ან რის გაზომვასაც სენსორით უშვებს, ხოლო შეცვლა — მხოლოდ იმისა, რასაც მისი კონტროლერი უშვებს. რა არის ხელმისაწვდომი თქვენს მოდელზე, ჩვენ ვარკვევთ მწარმოებლის დოკუმენტაციით კვლევისას.
მთელი გზა, რომელსაც გადის ერთი გაზომვა — მაცივარზე ხელსაწყოდან ტელეფონში შეტყობინებამდე. შემდეგ გვერდზე ამ ექვსი რგოლიდან თითოეული გარჩეულია უფრო დეტალურად.
ის, რასაც ვადევნებთ თვალს: სამაცივრე კამერა, ვიტრინა, საყინულე, სავაჭრო ავტომატი, ტუმბო, სავენტილაციო დანადგარი, საწარმოო ხაზი. ყოველი ერთეული შეყვანილია სისტემაში როგორც ცალკე ბარათი — რა არის ეს, რომელ ობიექტზე დგას, რა პასპორტი აქვს და როდის მოემსახურნენ მას.
ხელსაწყოები, რომლებიც ზომავს. სენსორი — პატარა მოწყობილობაა, რომელიც ზომავს ერთ სიდიდეს: ტემპერატურას, ტენიანობას, წნევას, დენს, ღიაა თუ არა კარი, არის თუ არა ძაბვა. კონტროლერი — თავად აღჭურვილობის «ტვინია»: მოდელების ნაწილს შეუძლია გარეთ გასცეს თავისი ჩვენებები და შეცდომების კოდები, და მაშინ ზედმეტი სენსორები საჭირო არ არის. არ შეუძლია — ვდგამთ ჩვენსას.
როგორ ხვდება ჩვენებები ინტერნეტში. ობიექტზე იდგმება კავშირის პატარა მოწყობილობა: ის კრებს გაზომვებს სენსორებიდან და აგზავნის მათ სერვერზე ინტერნეტ-კაბელით, Wi-Fi-ით ან SIM-ბარათით. გაქრა ინტერნეტი — გაზომვები გროვდება მის მეხსიერებაში და მიდის, როცა კავშირი დაბრუნდება. თავად მოწყობილობის დუმილიც განგაშად ითვლება.
სად ცხოვრობს მონაცემები. სერვერი — ეს დაცულ დატა-ცენტრში მდგარი კომპიუტერია, რომელიც მუშაობს მთელი დღე-ღამის განმავლობაში. «ღრუბელი» ნიშნავს, რომ ის არ დგას თქვენს ოფისში: მისი ყიდვა, გაგრილება და მომსახურება საჭირო არ არის, ხოლო პროგრამაზე წვდომა არის ნებისმიერი წერტილიდან. სერვერი იღებს გაზომვებს, ინახავს მათ ისტორიაში, ადარებს ნორმებს და გადახრას აქცევს მოვლენად.
პროგრამა, რომელსაც ხედავთ თქვენ. იხსნება ბრაუზერში კომპიუტერზე ან ტელეფონზე ლოგინითა და პაროლით — ინსტალაცია არაფრისა არ არის საჭირო. ერთ ეკრანზე ობიექტები, აღჭურვილობა, მიმდინარე მაჩვენებლები და ღია გადახრების სია. სხვადასხვა მარკის აღჭურვილობა ერთნაირად გამოიყურება.
მთელი ჯაჭვის შედეგი: შეტყობინება კონკრეტულ თანამშრომელს, გრაფიკები და ჟურნალები გარჩევისთვის, ანგარიშები თვეზე და — იქ, სადაც კონტროლერი ამას უშვებს — აღჭურვილობის კონფიგურაციების შეცვლა პირდაპირ პანელიდან.
გაზომვების სიხშირე და დასაშვები საზღვრები დგინდება ცალკე აღჭურვილობის ყოველი ტიპისთვის, და არა ერთი ციფრით მთელ ქსელზე. საყინულეს, მზა საკვების ვიტრინასა და საწყობის კამერას აქვს განსხვავებული ნორმალური ტემპერატურაც და მისგან გასვლის დასაშვები დროც.
სიცივე — მიმართულებაა, სადაც მონიტორინგი ყველაზე სწრაფად ინაზღაურებს თავს, რადგან რეჟიმის დარღვევა თვალით არ ჩანს. ღამით ოდნავ ღია დატოვებულ კარს არავინ შეამჩნევს დილამდე, ხოლო დილისთვის გადაწყვეტილება უკვე თქვენს ნაცვლად არის მიღებული.
მაგალითი. პარასკევს საღამოს საყინულე კამერაში უარს ამბობს კომპრესორი. ღამის განმავლობაში საქონელი ლღვება, შაბათს მას ნაწილობრივ ხელახლა ყინავენ, ორშაბათს პარტიას ჩამოწერენ. მონიტორინგით შეტყობინება უარზე მოდის პარასკევს 21:00-ზე, და საქმე შემოიფარგლება სერვისული სამსახურის გამოძახებით.
აღჭურვილობა ამასთან განსხვავებულია. საყინულესა და მზა საკვების ვიტრინას არ ემთხვევა არც დასაშვები ტემპერატურა, არც მისი დარღვევის სიჩქარე, არც შეცდომის ფასი. ამიტომ ნორმა დგინდება არა ერთი ქსელზე, არამედ ყოველი ერთეულით — იმის გათვალისწინებით, რაც მასში დევს.
რა შეიძლება აიღოს სამაცივრე ერთეულიდან:
ნაკრები დამოკიდებულია კონკრეტულ მოდელზე. თუ სტანდარტული კონტროლერი გასცემს მნიშვნელობებსა და შეცდომების კოდებს გარეთ — სისტემა კითხულობს მათ პირდაპირ. თუ არ გასცემს — იდგმება ტემპერატურის, კარისა და კვების გარე სენსორები. რა არის ხელმისაწვდომი თქვენს აღჭურვილობაზე, განისაზღვრება მისი დოკუმენტაციით კვლევისას, და არა იპირება წინასწარ.
ამიტომ ნორმები კონფიგურირდება აღჭურვილობის ტიპისა და მასში არსებული საქონლის ქვეშ. თუ ეს არ გაკეთდა, შეტყობინებები დაიწყებს მუდმივ მოსვლას, თანამშრომლები შეწყვეტენ მათ გახსნას — და სისტემა უქმად იმუშავებს.
ამ ჯგუფებთან ხელსაწყოები დაახლოებით ერთი და იგივეა. განსხვავება დასაშვებ რეჟიმშია, შეცდომის ფასსა და იმაში, ვის მიდის შეტყობინება. მოწყობილია ყველაფერი ერთნაირად: აღჭურვილობის ერთეული, ობიექტი, მაჩვენებლები, ნორმები, მოვლენები, პასუხისმგებელი.
პუნქტი გამყიდველის გარეშე: იმის შემჩნევა, რომ კარი არ დაიხურა ან აგრეგატი გაჩერდა, უბრალოდ არავის შეუძლია. აღჭურვილობა დგას ოფისში, ქარხანაში ან კოვორკინგში, თანამშრომელი მოდის რამდენიმე დღეში ერთხელ. ტემპერატურისა და კარის კონტროლი აქ ერთადერთი ხერხია პრობლემის დროულად გასაგებად.
ღრმა მინუსი და სიცივის დიდი მარაგი: გადახრა ვითარდება ნელა, ხოლო აღმოჩნდება გაფუჭებული პარტიით მთლიანად. კონტროლდება ტემპერატურა, რამდენ ხანს ჩერდება ის ნორმის გარეთ, კომპრესორის მუშაობა და გალღობა.
სავაჭრო დარბაზში კარს ხსნიან ათეულჯერ ცვლაზე, რეჟიმი მუდმივად ირღვევა. ამიტომ მნიშვნელოვანია არა თავად საზღვრიდან გასვლა, არამედ ის, რამდენად დიდხანს გრძელდება ის და რამდენად ხშირად მეორდება დღის განმავლობაში.
დიდი მოცულობა და რამდენიმე ზონა სხვადასხვა ტემპერატურით: ერთი გაზომვის წერტილი კამერას არ აღწერს. იდგმება რამდენიმე სენსორი, ცალკე კონტროლდება კარი და კვება — კამერის გაჩერება ნიშნავს მთელი შიგთავსის დაკარგვას, და არა ერთი თაროსი.
რამდენიმე კამერა და აგრეგატი ერთ ობიექტზე, მუშაობა ცვლებით და მთელი დღე-ღამის განმავლობაში. საჭიროა პასუხისმგებლობის გამიჯვნა ზონებით, გრძელი ისტორია და ანგარიში რეჟიმის დაცვაზე თვეზე ან კვარტალზე.
პუნქტების ქსელი ერთნაირი აღჭურვილობით: ათეულობით ვიტრინა და ლარი სხვადასხვა მისამართზე. ღირებულება აქ შედარებაშია — სად მეორდება გადახრები, რომელი პუნქტი გადის სისტემატურად რეჟიმიდან, რომელი ერთეულის რემონტის დროა.
ნედლეულისა და მზა პროდუქციის შენახვა, სადაც რეჟიმი — მოთხოვნაა, და არა მოხერხებულობა. შეტყობინებების გარდა საჭიროა დამტკიცებადობა: გრაფიკი ყოველი კამერით პერიოდზე და აღნიშვნები იმაზე, ვინ და როგორ მოახდინა რეაქცია გადახრებზე.
ცალკე ჯგუფია აგრეგატები, რომელთა კონტროლერიც საერთოდ არ არის გათვლილი გარეთ გაცვლაზე. მათ უერთებენ გარე სენსორებს: ტემპერატურის, კარის, კვების, მოხმარებული დენის. მონაცემები გამოდის ნაკლები, ვიდრე «ჭკვიანი» აგრეგატისგან, მაგრამ მთავარი — რეჟიმი, კარი, კვება და კომპრესორის მუშაობა — ჩანს, და ასეთი ერთეული დგას საერთო სიაში დანარჩენების თანაბრად.
ყოველი მაჩვენებელი ცხოვრობს სისტემაში ორი სახით. პირველი — თავად მნიშვნელობა, რომელიც უბრალოდ ინახება ისტორიაში. მეორე — წესი: რომელი მნიშვნელობისას და რამდენ წუთში ხდება ეს გადახრა, რომლის შესახებაც ვინმეს უნდა ეცნობოს.
მაგალითი. ტემპერატურა −16 °C საყინულე კამერაში ინახება ყოველთვის, ყოველ წუთს. ხოლო შეტყობინება მიდის მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის −18 °C-ზე მაღლა ჩერდება თხუთმეტ წუთზე მეტხანს ზედიზედ.
სრული ჩამონათვალი იმისა, რაც აიღება და კონტროლდება:
კავშირის დაკარგვა — არა წვრილმანია, არამედ სრულფასოვანი ავარია. კარადა, რომელიც კავშირზე არ გამოდის, არ ნიშნავს «ყველაფერი მშვიდადაა»: ის ნიშნავს, რომ ორასი უჯრედისა და შიგნით ნივთების მდგომარეობაზე არაფერია ცნობილი. ამიტომ კავშირის დაკარგვა ქმნის იმავე მოვლენას, რასაც ტემპერატურით ავარია, და არ ტოვებს ხარვეზს გრაფიკში.
დონე ოთხია, და დონეზეა დამოკიდებული, ვის და როგორ შეაწუხებს სისტემა:
სისტემაში ყოველ ობიექტთან მითითებულია პასუხისმგებელი თანამშრომელი, ხოლო მოვლენის ყოველ ტიპთან — მიწოდების თავისი წესი. სისტემა არ აგზავნის ყველაფერს ყველას: ის უყურებს, რომელ ობიექტზეა გადახრა, რა ტიპისაა ის და რომელი საათია ახლა, და ამ წესით ირჩევს ადრესატს.
თუ თანამშრომელმა მოვლენა გამოყოფილ დროში არ მიიღო, ის ავტომატურად მიდის ჯაჭვში მომდევნოსთან. ღამით, დასვენებისა და დღესასწაულების დღეებში ადრესატი შეიძლება სხვა იყოს — ესეც კონფიგურირდება წინასწარ.
ტიპი, აღჭურვილობა და ობიექტი, დაწყებისა და დასრულების დრო, მაჩვენებლების მნიშვნელობები წარმოშობის მომენტში, ვის და როდის წავიდა შეტყობინება, ვინ მიიღო ის, რა გააკეთა და რით დასრულდა ყველაფერი. ეს საკმარისია, რომ ერთ თვეში შემთხვევა გაირჩეს ჩანაწერებით, და არა ცვლის მოგონებებით.
| პირობა | გაძლება | მოვლენა |
|---|---|---|
| ტემპერატურა რეჟიმის ზედა საზღვარზე მაღლა | 15 წთ | გაფრთხილება |
| ტემპერატურა საზღვარზე მაღლა | 45 წთ | ავარია |
| კარი უწყვეტად ღიაა | 5 წთ | გაფრთხილება |
| ტემპერატურის ზრდა დახურული კარისას | 10 წთ | ავარია |
| აღჭურვილობაზე ძაბვა არ არის | 1 წთ | ავარია |
| კონტროლერმა დააბრუნა შეცდომის კოდი | მაშინვე | ავარია |
| მოწყობილობა კავშირზე არ გამოდის | 20 წთ | ავარია |
| კომპრესორმა დღე-ღამეში იმუშავა ჩვეულებრივზე მეტი | დღე-ღამე | მომსახურებაში |
სისტემის ეკრანის კადრი, მნიშვნელობები დემონსტრაციულია. სვეტი «გაძლება» — ეს დროა, რომელსაც სისტემა ელოდება, სანამ განგაშს ატეხავს. მის გარეშე საქონლის ჩატვირთვა, სტანდარტული გალღობა და დარბაზის დასუფთავება მოგცემთ ცრუ ავარიების ნაკადს, რის შემდეგაც შეტყობინებებს კითხვას შეწყვეტენ.
ყოველი შემთხვევა გადის ერთსა და იმავე გზას: აღჭურვილობაზე რაღაც შეიცვალა → სისტემამ ეს ჩაწერა როგორც მოვლენა → კონკრეტულმა თანამშრომელმა მიიღო შეტყობინება. განსხვავება მხოლოდ მიზეზშია და იმაში, ვის არის ის მიმართული.
რა ხდება: სენსორმა შეატყობინა, რომ კარი გახსნეს, და დასაშვებზე მეტხანს არ ატყობინებს, რომ ის დახურეს. რას აკეთებს სისტემა: ქმნის მოვლენას «კარი ღიაა ნორმაზე მეტხანს» აღჭურვილობის ნომრით, ობიექტის მისამართითა და დაწყების დროით. ვინ იგებს: თანამშრომელი პუნქტზე — შეტყობინებაში ჩანს, რამდენი ხანია კარი ღიაა. თავად მოვლენა არ დაიხურება, სანამ კარს არ დახურავენ.
რა ხდება: გაზომვები აჩვენებს მდგრად ზრდას, ამასთან კარი დახურულია. რას აკეთებს სისტემა: იწერს გადახრას მიმდინარე მნიშვნელობითა და ზრდის სიჩქარით. ვინ იგებს: ობიექტის პასუხისმგებელი იღებს გაფრთხილებას — საქონელი ჯერჯერობით ნორმაშია, რეაქციის დრო არის. თუ ზრდა გაგრძელდება, გაფრთხილება გახდება ავარია და წავა უკვე რამდენიმე თანამშრომელთან.
რა ხდება: მოწყობილობა დუმს დასაშვებ ინტერვალზე მეტხანს. რას აკეთებს სისტემა: ქმნის ავარიას — არა «მონაცემები არ არის», არამედ სწორედ ავარიას: რა ხდება ობიექტზე, უცნობია. ვინ იგებს: იგივე თანამშრომლები, რაც ტემპერატურით ავარიისას, რადგან შედეგები შეიძლება იგივე იყოს.
რა ხდება: აღჭურვილობა თავად აბრუნებს გაუმართაობის კოდს. რას აკეთებს სისტემა: იწერს კოდს ისე, როგორც არის, და შიფრავს მას ამ მოდელის დოკუმენტაციით. ვინ იგებს: შეცდომა ჩნდება აღჭურვილობის ბარათში, ისტორიასთან ერთად — რამდენჯერ მოვიდა იგივე კოდი უკვე ამ ერთეულიდან.
რა ხდება: გალღობის საჭიროების ნიშნები — კონტროლერის სიგნალი, ნამუშევარი ან ტემპერატურული ციკლის ხასიათი — გადის ნორმას. რას აკეთებს სისტემა: ქმნის არა ავარიას, არამედ დავალებას. ვინ იგებს: პასუხისმგებელი თანამშრომელი — დავალებაში მითითებულია, რა აღჭურვილობაა, რომელ ობიექტზე და რომელი ვადისთვის.
რა ხდება: აღჭურვილობაზე ძაბვა არ არის. რას აკეთებს სისტემა: ქმნის ავარიას გაქრობის ზუსტი დროით; ტემპერატურა ამასთან აგრძელებს ჩაწერას, სანამ კავშირის მოწყობილობა თავისი ბატარეიდან მუშაობს. ვინ იგებს: შეტყობინება მიდის მაშინვე — მისით წყვეტენ, გაიტანონ თუ არა საქონელი, და არა როდის გამოიძახონ რემონტი.
სისტემის ეკრანის კადრი, რიცხვები დემონსტრაციულია. მთავარი აქ არა შეტყობინებაა, არამედ ბოლო სტრიქონი: მიზეზი და ხანგრძლივობა ხვდება ამ კამერის ისტორიაში. თუ «დერეფნის არაჰერმეტულად დახურული კარი» კიდევ სამჯერ განმეორდება თვეში, ეს ჩანს ანგარიშში, და არა დაივიწყება ცვლასთან ერთად.
სისტემა საჭიროა ყველგან, სადაც აღჭურვილობა მუშაობს მუდმივი მეთვალყურეობის გარეშე, ხოლო გაფუჭებას ამჩნევენ შედეგით. იცვლება მაჩვენებლების ნაკრები და შეცდომის ფასი — სისტემის მოწყობა რჩება იგივე.
თუ ხუთიდან სულ მცირე სამი პუნქტი ემთხვევა თქვენს სიტუაციას, ანაზღაურებადობის დათვლა შეიძლება კონკრეტული დანაკარგებით, რომლებიც თქვენთან უკვე მოხდა წარსულ პერიოდებში, — ჩამოწერილი საქონლით, მოცდენებით, ტყუილად გასვლებით.
ვენდინგი და მიკრომარკეტები: ტელემეტრიული მოდული, პროგრამა მოწყობილობაზე და მოვლენების შეგროვება — გაყიდვები, მექანიზმის შეცდომები, ტემპერატურა, კარის გახსნა, საგადახდო მოდულებისა და კავშირის მდგომარეობა — გაკეთებულია ჩვენ მიერ და აღწერილია განყოფილებაში თვითმომსახურების სისტემების. სიაში დანარჩენი მიმართულებები — იგივე სქემაა, გამოყენებული აღჭურვილობის სხვა ტიპზე.
რეალური პარკი თითქმის არასდროს არის ერთგვაროვანი. ერთ ობიექტზე დგას სხვადასხვა წლისა და სხვადასხვა მწარმოებლის ერთეულები: ერთს აქვს კონტროლერი, რომელსაც შეუძლია მონაცემების გარეთ გაცემა; მეორეს კონტროლერი აქვს, მაგრამ «ლაპარაკი» არ შეუძლია; მესამეს არაფერი აქვს, ძალოვანი ნაწილის გარდა.
აქედან მოდის ჩვეულებრივი სურათი: ოთხი პროგრამა აღჭურვილობის ოთხ ტიპზე, თითოეულს თავისი შესვლა, მდგომარეობების თავისი აღნიშვნები და თავისი შეტყობინებები. ობიექტზე საერთო სურათი არცერთ მათგანში არ არის, ხოლო სხვადასხვა მარკის ორი აგრეგატის ერთმანეთთან შედარება საერთოდ შეუძლებელია.
რას ვაკეთებთ ჩვენ ასეთ სიტუაციაში:
რაზე არ ვლაპარაკობთ წინასწარ. ჩვენ არ ვაცხადებთ აღჭურვილობის კონკრეტული მარკებისა და სამრეწველო პროტოკოლების მხარდაჭერას კვლევამდე. სია იმისა, რაც იკითხება და რითი შეიძლება მართვა, — თქვენი პარკის დოკუმენტაციასთან მუშაობისა და ადგილზე შემოწმების შედეგია, და არა სტრიქონი პრეზენტაციაში. ერთადერთი, რაც დადასტურებულია მზა შემუშავებით, — ვენდინგური კონტურია: საკუთარი ტელემეტრიული მოდული MDB და EVA-DTS დრაივერებით, აღწერილი განყოფილებაში თვითმომსახურების სისტემების.
აღჭურვილობის კონფიგურაციების შეცვლა ბრაუზერიდან ყოველთვის არ შეიძლება. ეს თავად აღჭურვილობის თვისებაა, და არა პროგრამის, და ვარიანტი სამია:
ამის შემოვლა პროგრამულად შეუძლებელია. ამიტომ ხელმისაწვდომი ბრძანებების სიას ჩვენ ვასახელებთ კვლევის შემდეგ, და არა მანამდე.
მარკების ჭრელობა იხსნება არა ობიექტზე, არამედ პროგრამის შიგნით: აღჭურვილობის ყოველი ტიპისთვის იწერება თავისი მთარგმნელი, ხოლო შემდეგ ყველაფერი ერთნაირია. ამიტომ ახალი ტიპი უერთდება ერთი მოდულის დაწერით, და არა პანელის, წესებისა და ანგარიშების გადაკეთებით.
კონტროლერები, რომლებსაც შეუძლიათ მონაცემების გარეთ გაცემა; კონტროლერები ასეთი შესაძლებლობის გარეშე; გარე სენსორები; კავშირის მოწყობილობები. თითოეულს თავისი ფორმატი, თავისი საზომი ერთეულები, მდგომარეობების თავისი აღნიშვნები და გაცემის თავისი სიხშირე.
წყაროს ყოველი ტიპისთვის იწერება ცალკე მოდული: მან იცის, როგორ აიღოს მონაცემები სწორედ მისგან, და თარგმნის მათ ერთიან შიდა ფორმატში. აღჭურვილობა ამასთან არ იცვლება — ეწყობა პროგრამა. ასეთ მოდულს ადაპტერს უწოდებენ.
ერთნაირი საზომი ერთეულები, მდგომარეობების ერთი სია, მოვლენის ერთნაირი აღწერა. ამის შემდეგ სამაცივრე კამერა და ტუმბო აღიწერება ერთი ენით, და ნორმების წესები იწერება ერთხელ ყველასთვის, და არა ცალკე ყოველი მარკის ქვეშ.
ერთი ეკრანი მთელ პარკზე: ობიექტები, აღჭურვილობა, მაჩვენებლები, ღია გადახრები, ისტორია, ანგარიშები და ხელმისაწვდომი ბრძანებები. თანამშრომელი მუშაობს ერთ პროგრამაში და არ გადაერთვება ოთხს შორის.
| მონაცემების წყარო | რა იკითხება | მართვა | მდგომარეობა |
|---|---|---|---|
| კონტროლერი, რომელსაც შეუძლია მონაცემების გაცემა | მნიშვნელობები, რეჟიმები, შეცდომების კოდები | ნაწილობრივ, დოკუმენტაციით | კავშირზეა |
| კონტროლერი, რომელიც არაფერს არ გასცემს | გარე სენსორების მეშვეობით | არა | კავშირზეა |
| გარე სენსორები კავშირის მოწყობილობაზე | ტემპერატურა, კარი, კვება, დენი | არა | გაფრთხილება |
| ვენდინგური ტელემეტრიული მოდული | გაყიდვები, მექანიზმის შეცდომები, ტემპერატურა, კარი | დიახ | არ არის კავშირზე |
სისტემის ეკრანის კადრი, შემადგენლობა დემონსტრაციულია. პანელში ოთხივე სტრიქონი ერთნაირად გამოიყურება — განსხვავება რჩება მხოლოდ სვეტებში «რა იკითხება» და «მართვა», ე.ი. იმაში, რასაც ფიზიკურად უშვებს წყარო. არის მართვა თუ არა, წყვეტს აღჭურვილობის კონტროლერი, და არა პროგრამა.
პანელი იხსნება ბრაუზერში ლოგინითა და პაროლით — როგორც ჩვეულებრივი საიტი. ინსტალაცია არაფრისა არ არის საჭირო, ტელეფონიდანაც მუშაობს.
პირველი ეკრანი. ზემოთ მრიცხველები: რამდენი მოწყობილობაა ახლა კავშირზე, რამდენი დუმს, რამდენი გადახრაა ღია ახლავე. ქვემოთ — ობიექტების სია, თითოეულის ქვეშ მისი აღჭურვილობა, ყოველ ერთეულთან ფერადი მდგომარეობა (ნორმა, გაფრთხილება, ავარია, არ არის კავშირზე) და მიმდინარე მნიშვნელობა.
აღჭურვილობის ბარათი იხსნება ნებისმიერ ერთეულზე დაწკაპუნებით. მასში შეკრებილია ყველაფერი, რაც ცნობილია ამ მაცივარზე ან აგრეგატზე:
კონფიგურაციები დგინდება ერთხელ და შემდეგ მუშაობს თავისით: ნორმები და გაძლებები აღჭურვილობის ტიპებით; პასუხისმგებლები და შეტყობინებების მიწოდების წესები ობიექტით, მოვლენის ტიპითა და დღის დროით; თანამშრომლების როლები — ვინ რას ხედავს და რის გაკეთება შეუძლია; ჯგუფები და ფილტრები ობიექტებით, რეგიონებითა და აღჭურვილობის ტიპებით.
რატომ ინახება ისტორია. ეს ყველა გაზომვა და ყველა მოვლენაა, შენახული ზუსტი დროით და ხელმისაწვდომი ნებისმიერ მომენტში. ის საჭიროა ხუთი რამისთვის:
ცალკე გრაფიკებზე: ისინი საჭიროა არა ანგარიშგებისთვის, არამედ გარჩევისთვის. როცა ტემპერატურის ხაზზე აღნიშნულია კარის გახსნები, კომპრესორის ჩართვები და კვების გაქრობები, გადახრის მიზეზი მაშინვე იკითხება — ოთხი სხვადასხვა ეკრანის შედარება საჭირო არ არის.
თუ კონტროლერი ბრძანებებს არ იღებს, მართვის განყოფილება ბარათში უბრალოდ არ ჩანს. არამომუშავე ღილაკი იქ არ არის — რომ ცვლას არ გაუჩნდეს შეგრძნება, რომ აღჭურვილობის მართვა აქედან შეიძლება.
ერთ ობიექტზე ხუთი მაცივრით გაუმკლავდება ნებისმიერი მიდგომა, თუნდაც რვეული. განსხვავება იწყება ორმოცდაათ და ხუთას ერთეულზე: სია წყვეტს ეკრანზე ჩატევას, შეტყობინებები ეწყობა ნაკადად, ხოლო თანამშრომელი, რომელიც ყველაფერზეა პასუხისმგებელი, წყვეტს რაიმე კონკრეტულზე პასუხისმგებლობას.
მაგალითი. ღამით ერთ-ერთ პუნქტზე თიშავენ ელექტროენერგიას. კონფიგურაციების გარეშე სისტემა გამოგზავნიდა ოცდაათ ცალკე ავარიას — თითო აღჭურვილობის ყოველ ერთეულზე, და ამ ნაკადში დაიკარგებოდა ყველაფერი დანარჩენი. კონფიგურაციებით მოდის ერთი შეტყობინება: ესა და ეს ობიექტი, გაქრა კვება, შეხებულია 30 ერთეული.
რა იცვლება პარკის ზრდისას:
სისტემის ეკრანის კადრი, რიცხვები დემონსტრაციულია. რიცხვების რიგი შემთხვევით არ არის არჩეული: პირველი მიდის არა პარკის ზომა, არამედ ის, რამდენი ობიექტია ახლა დაკვირვების გარეთ. ექვსი მდუმარე მოწყობილობა — ეს ექვსი პუნქტია, რომელთა შესახებაც არაფერია ცნობილი.
ანგარიშები გაიტანება ფაილით და შეიძლება აშენდეს ავტომატურად განრიგით — მაგალითად, ყოველი თვის პირველ რიცხვში. სამაცივრე კონტურისთვის ასეთი ანგარიში ამავდროულად ემსახურება პერიოდზე შენახვის რეჟიმის დადასტურებას.
უფლებები გაიცემა იმავე სტრუქტურით: პუნქტის თანამშრომელი ხედავს მხოლოდ თავის აღჭურვილობას, მიმართულების ხელმძღვანელი — თავისი ტიპის ყველა ობიექტს, დისპეტჩერი — შეჯამებას მთელი ქსელით. ნახვა, მოვლენის მიღება და დისტანციური მართვა გამიჯნულია, და არ გაიცემა ერთი პაკეტით.
სენსორები და კონტროლერები
გადაცემა ღრუბელში
ერთიანი პანელი
შეტყობინებები და ანგარიშები
სისტემის ძირითადი მუშაობა აგებულია მარტივ წესებზე: ესა და ეს მნიშვნელობა ამდენ წუთზე მეტხანს = ესა და ეს შეტყობინება ამა და ამ ადამიანს. ეს საკმარისია სააავარიო სიტუაციების დასახურად, და ამით იწყება ნებისმიერი დანერგვა.
როცა ისტორია თვეების განმავლობაში დაგროვდა, მის ზემოდან შეიძლება დაემატოს მონაცემების ანალიზი. ის ეძებს არა საზღვრის დარღვევას, არამედ აღჭურვილობის კონკრეტული ერთეულის ჩვეული ქცევის ცვლილებას.
მაგალითი. კომპრესორი ჩვეულებრივ რეჟიმზე გადის რვა წუთში. ბოლო სამ კვირაში მას თორმეტი სჭირდება. ვერცერთი საზღვარი არ არის დარღვეული, წესებით ვერცერთი შეტყობინება არ იქნებოდა — მაგრამ აგრეგატი აშკარად მიდის უარისკენ, და მისი მომსახურება ჯობია მანამ, სანამ ის დასვენების დღეს გაჩერდება.
საზღვარს პირდაპირ აღვნიშნავთ. გაფუჭებების წინასწარმეტყველება — ეს ის არის, რაც შესაძლებელი ხდება დაგროვილ მონაცემებზე, და არა ფუნქცია, რომელიც პირველი დღიდან მუშაობს. მისთვის საჭიროა ისტორია არა მხოლოდ მაჩვენებლების, არამედ თავად გაფუჭებებისაც: რეალური შემთხვევების გარეშე მოდელის სასწავლი არაფერია. ამიტომ პროექტში ეს ცალკე ეტაპია მას შემდეგ, რაც მონაცემების შეგროვებამ პერიოდი იმუშავა, და არა პირველი რელიზის პუნქტი.
მომიჯნავე მიმართულებაა — ხელოვნური ინტელექტის დანერგვა ბიზნეს-პროცესებში, სადაც იგივე მიდგომა გამოიყენება შეკვეთების, მიმართვებისა და დოკუმენტების მონაცემებზე.
ამათგან არაფერი არ ცვლის სააავარიო წესებს: წესები რეაგირებს წუთებში, ანალიზი მუშაობს კვირების ჰორიზონტზე. საჭიროა ორივე შრე, და ინერგება ისინი სწორედ ამ რიგით.
ეტაპები მიდის სწორედ ამ რიგით. კვლევის გამოტოვება — ყველაზე ხშირი მიზეზია, რის გამოც სისტემას აწყობენ ისეთი აღჭურვილობის ქვეშ, რომელიც საჭირო მონაცემებს არ იძლევა.
პარკის აღწერა: მოდელები, კონტროლერები, დოკუმენტაცია, რის აღება შეიძლება ფიზიკურად ყოველი ერთეულიდან, არის თუ არა ობიექტებზე ინტერნეტი. გამოსავალზე — სია იმისა, რაც ხელმისაწვდომია მაშინვე, და იმისა, რაც გარე სენსორებით დასაფარია.
ერთი მოედანი და აღჭურვილობის რამდენიმე ერთეული: მონტაჟი, გაცვლის შემოწმება ცოცხალ კონტროლერზე, ნორმებისა და გაძლებების კონფიგურაცია აღჭურვილობის ფაქტობრივი ქცევით, და არა დოკუმენტაციით.
ვინ რომელ ობიექტებზეა პასუხისმგებელი, რომელი მოვლენები ვისთან მიდის, რა ითვლება ავარიად, და რა უბრალოდ აღნიშვნად. აქვე კონფიგურირდება ესკალაცია და ერთნაირი მოვლენების შეწებება, სხვაგვარად შეტყობინებების ნაკადი სისტემას ერთ თვეში გააუფასურებს.
დანარჩენი ობიექტები დამუშავებული სქემით, აღჭურვილობის ახალი ტიპები — ცალკე გაცვლის მოდულებით. შემდეგ გროვდება ისტორია, ჩნდება ანგარიშები პერიოდზე და მონაცემების ანალიზი.
მოგვწერეთ, რომელი აღჭურვილობა დგას ობიექტებზე, რამდენია ის და რომელი პრობლემების შესახებ იგებთ ახლა მხოლოდ შედეგით. ჩვენ გიპასუხებთ, რა აიღება მისგან რეალურად, სად დაგჭირდებათ გარე სენსორები და რისგან დაწყებაა გონივრული პილოტი.
